7 Nisan 2012 Cumartesi

GÜNÜMÜZDE BURSA ÇEVRESİNDEKİ KARAKEÇİLİ KÖYLERİ


           Bugünkü İnegöl’ün 96 köyünden 65’i Yörük ve Manav denilen Oğuz boylarından oluşuyor. (Diğerleri Rumeli ve Kafkasya göçmeni Müslüman Türklerdir.) Son yıllarda birkaç köy mahalle olmuştur.
            Karakeçililer dışında Kayı boyuna mensup  oymaklardan olanlardan aklıma geliveren birkaçı şunlar: Turgutalp, Gelene, Süle, Yiğitköy, Tekke, Kıran, Sırnaz, Doğanyurdu, Bilal, Kulaca (Osmanlı sancağı vardı) ve Sungurpaşa.
            Kayı Boyu'nun Karakeçili Aşireti'nden olanlar: Akbaşlar, Gömez, Yeniyörük, Hacıhasan, Karagölet, Bayramşah (Kütahya’da da var.)
            Bunlardan ikisi (Akbaşlar ile Yeniyörük). "Karakeçili Aşireti" adlı eski bir risalede de   geçiyor.
            Karagölet’in o yıllarda (XX.yy.ın başları) Yenişehir’e bağlı olduğu anlaşılıyor! Cemaat olarak Bayramşahlar da Karakeçililerden sayılır.
            Şehitler (Doma), Alevi-Bektaşi inancına sahip önemli Türkmen köylerinden biridir.
            Araştırmacı –Yazar Muharrem Bayar’ın; XIX.yy. başlarına ait İnegöl ile ilgili arşiv kayıtlarından tesbit etmiş olduğu 100 kadar oymak ve cemaatlerden başlıcaları şunlardır:
            Akçakoyunlu, Acır, Ali Beyler, Alişar, Alpagut, Arifli, Armutlar, Avşar, Bademli, Bağlı, Barçınlı, Bektaşlar, Boynuyoğunlu, Buraklı, Cafer Kethüda, Eyiciler, Fakihler, Gedikler, Genceli, Geyikli, Genelioğlu vb.
            İnegöl'e bağlı olanların yanında, günümüzün en ünlü diğer Karakeçili köyleri şunlardır:        
            Çeki, Kabaklar, Altıntaş (Sağırlar)                                               Orhaneli
            Çeki'de her yıl “Karakeçili Yörük Şenlikleri” yapılıyor.
            Kocakovacık, Küçükkovacık, Çayönü (Hereke), Belenören, Yağcılar, Akçapınar, Sorgun, Uzunöz, Pınarcık (Karaköy/Siyahiler), Delice                                   Keles
            En önemli ve en güzel Yörük şenliklerinden biri Kocakovacık'ta yapılıyor. Bu köy Yörüklere özgü yemekleri ve giysileriyle ünlüdür.
            Her yıl Haziran ayının sonlarına doğru Sorgun köyünde de Yörük şenlikleri düzenlenir.
            Kozluca                                                                                      Harmancık
            Durhasan, Aktaş, Karıncalı beldesi                                                  Büyükorhan
            Gölbaşı/Akçeler, Çataltepe                                                             Kestel
            Dışkaya, Cambazlar                                                                      Gürsu
            Mirzaoba, Kaymakoba, Hançerli                                                      Mudanya
            Orhan Gazi bir ara beyliğin hazinesini Hançerli köyünde muhafaza etmiştir.
            Beylik, Boğazköy                                                                           Karacabey
            Körekem, Doğanalan, Kocakoru, Killik, İncealipınar, Uğurlupınar, Şehriman, Eskikızılelma, Ağaçlı, Ömeraltı, Alacaat, Çakallar, Yaylaçayırı,                         M.Kemalpaşa
            Korubaşı                                                                                       Nilüfer
            Muratoba, Yeniköy                                                                        Gemlik
            Karacaali, Burçin, Yazılı (Senri/Zekeri)                                             Yenişehir
            Biraz yukarıda da değindiğimiz gibi boylar, oymaklar, obalar ve cemaatler birbirine karışmıştır. Hangi boydan, oymaktan olduklarını bilmeyen köy pek çoktur. Daha kapsamlı bir alan ve arşiv çalışması ile daha başka Karakeçili köyleri de tespit edilebilir! Benim kanaatim bu sayı biraz daha artabilir. Bugün için tespit ettiklerimiz 50 civarındadır. Birbirleri ile ilişkileri pek yoktur. Birbirlerini tanımıyorlar. Öyle bir gayretleri de yok.
            Bursa köylerinde yaşayan halkın büyük çoğunluğunu Türkmen, Yörük ve Manav denilen gruplar oluşturur. Bunlar Oğuz boylarındandır. Bir bölümü dışında hangi köyün hangi boydan olduğu tam olarak belli değildir. Çünkü bir kısmı hangi boydan veya hangi oymaktan olduklarını unutmuşlardır. Bazı köylerde de birkaç boya mensup oymaklar birbirine karışmıştır. Bu nedenle birçoğu Yörük diye anılırlar. En çok bilinenler; Kayı boyuna bağlı Karakeçili oymağı ve Kızık boyudur. Bursa çevresinde boylarla ilgili birçok damga bulunmuştur.
           Dağ ilçelerine bağlı 160’ı aşkın (mahalle ve mezralarla birlikte) köy vardır.Osmaniye (Kafkas göçmeni) ve Letafet (Balkan göçmeni) köyleri dışındakilerin  hemen tamamı Türkmen ve Yörük kökenlidir. Önemli bir bölümü Karakeçili Türkmen Aşireti’ne mensuptur. Yörüklerin buralara ilk yerleşmeleri Bursa’nın alınışından çok önce olmuştur. İlk kalıcı Karakeçili yerleşmeleri I.Murat zamanında Eskiköy ve (Ma) Hallar denilen yerlerde gerçekleşmiştir. Adı geçen köyler Büyükorhan yakınlarındadır. Eski kayıtlarda adına rastlanılan ve buralarda konaklayan Keçili Cemaati’nin Karakeçililerden olduğunu önceki bölümlerde açıklamıştık. Hüseyin GENÇ / Araştırmacı Yazar

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Yorum Gönder